Moet ik (weer) gaan beleggen?

Beleggen is weer hip, hot en happening. Net als op de helft van de jaren ’90 van de vorige eeuw vliegen de reclames de argeloze kijker en luisteraar weer om de oren. Als gevolg van de financiële crisis (2008 – ca. 2015) moeten de banken hun balansen versterken zodat bij een nieuwe malaise de belastingbetaler niet wéér moet bijspringen. Dus moeten de banken extra vreemd vermogen aantrekken en daarvoor komen ze bij u, de spaarder langs.

Want de spaarrente staat met 0,2% historisch laag. De verwachting is dat de spaarrente binnen een paar maanden als gevolg van het stimuleringsfonds van de Europese Centrale Bank zal omslaan naar negatief. Geld is nog nooit zo goedkoop geweest en dus levert de spaarrekening niets meer op. Velen van u hebben gehoor gegeven aan de smeekbedes om weer te gaan beleggen want inmiddels stromen de miljarden aan particulier spaargeld de beursvloer weer op. Of het een verstandige beslissing is geweest uw spaargeld naar Beursplein 5 te brengen valt nog maar te betwijfelen. Hier is waarom:

Ten eerste is het grootste verschil tussen halverwege de jaren ’90 en nu dat de wereld van vandaag zeer instabiel is geworden. In de jaren ’90 kenden we nog geen instabiele Amerikaanse president met het IQ van een goudvis. Het dreigende uiteenvallen van de Europese Unie speelde toen niet. We kenden ook nog geen doorgedraaide Turkse president met honger naar wereldmacht en er was ook nog geen Noord Korea die om de haverklap testen uitvoert met raketten die kernkoppen kunnen meedragen. We kenden ook nog geen Russische president die aan landjepik doet en we kenden ook nog geen Russische president die met hackers de Amerikaanse presidentsverkiezingen wilde beïnvloeden (en wie weet, welke verkiezingen nog meer). We kenden ook nog geen oorlog in Syrië, waar ter bescherming van olie- en gasbelangen de halve wereld bommen en granaten afwerpt op honderdduizenden onschuldige burgers teneinde een handjevol heilsoldaten van IS te verdrijven. We kenden geen massale exodus uit Afrika waar door klimaatverandering al jaren geen druppel regen meer uit de lucht is gekomen. China had destijds lang niet zo’n sterk leger als vandaag de dag en het inmiddels hebzuchtige China was destijds ook niet zo’n belangrijke wereldmacht als vandaag de dag. Bovendien doet ook China aan ordinair landjepik, zoals in Hong Kong en de eilandjes in de Zuid-Chinese Zee. Daar bovenop komt dat de Chinese economie lang zo hard niet meer groeit als vandaag de dag.

Goed, in de jaren ’90 speelden er ook conflicten, zoals de gisgasaanval door Saddam Hoessein op eigen burgers (1995) en de oorlog op de Balkan, waar moslims en Christenen elkaar bestreden in de Joegoslavië Oorlog (1991 – 1999). Maar de ellende die daar heerste valt in het niets vergeleken bij de instabiele wereld van vandaag.

Met bovenstaande ontwikkelingen in het achterhoofd is het uiterst onverstandig om met je spaargeld nu te gaan beleggen. Er spelen simpelweg teveel onzekerheden in de wereld om je zuurverdiende spaargeld nu over te geven aan een bank of beleggingsinstelling. Van het beloofde rendement – voor zover dat nog wordt beloofd – komt niets terecht. Goed, als je echt iedere dag bezig bent met je beleggingsportefeuille dan kun je best een aardig rendement halen. Maar je geld overgeven aan een bank en er dan lange tijd niet naar kijken is erg onverstandig.

Wat wel te doen met je spaargeld? Simpel: Schulden aflossen. De op de pof gekochte auto, de “gratis” GSM, het uitstaande saldo op de credit card en zelfs de hypotheek versneld aflossen levert op lange termijn méér geld op dan het toevertrouwen aan een bank of beleggingsinstelling, die er toch alleen maar grote salarissen en bonussen van gaat betalen.

Advies om nu te gaan beleggen is dus: niet doen.

ING Bank is bang voor haar eigen klanten

Een schokgolf ging door Nederland en (vooral) België nadat ING Bank deze ochtend aankondigde de komende 4 jaar circa 8.000 mensen de wacht aan te zeggen. De medewerkers zijn niet meer nodig omdat de rekeninghouders steeds meer bankzaken via internet afhandelen. ING Bank wil in de toekomst eigenlijk alleen nog maar verder als internet bank. Dat wil zeggen dat het alleen nog maar zakelijke klanten wil ontvangen op haar bankfilialen, of klanten met minstens een ton euro cash op hun bankrekening. Veel filialen zullen sluiten. Geldautomaten zullen langzaam uit het straatbeeld verdwijnen. Voor de gewone particulier rest niets meer dan de het oude vertrouwde Postbank model uit de jaren ’90 van de vorige eeuw.

ING Bank… Is dat niet die bank die met 9 miljard euro belastinggeld is gered? Is dat niet die bank waaraan de rekeninghouder ieder kwartaal circa een tientje betaalt zodat het gebruik kan maken van hun diensten? Ja, dat is die bank. Dat is de bank waar u zelf uw spaargeld in een telautomaat dumpt en zelf op uw eigen rekening zet terwijl u daarover ook nog eens transactiekosten betaalt. Het is de bank die u binnenkort ook eens negatieve rente gaat berekenen over uw spaargeld. Dus de rekeninghouder van de ING Bank wordt 3 keer gepakt: via de overheidssteun, via het abonnementsgeld van EUR 10,00 per kwartaal én via de negatieve spaarrente.

Daar bovenop komt dat ING Bank (net als de andere grote banken overigens) bang is geworden voor de rekeninghouder. ING Bank vermoedt dat rekeninghouders de bank binnenkort niet meer nodig hebben door de deeleconomie. Nu al verliezen banken terrein aan crowdfunding sites waar projecten worden aangeboden die de banken normaliter zelf zouden financieren. De afgelopen jaren weigerden ze dat en dus sprongen crowdfunding sites als paddenstoelen uit de grond. Het zou dus niet vreemd zijn als ING Bank binnenkort ook een crowdfunding site begint puur omdat ze daar terrein verliezen. Bitcoin is een andere ontwikkeling die weliswaar nog niet helemaal lekker loopt, maar zeker toekomst heeft. Ook voor Bitcoins heeft een rekeninghouder in principe geen (ING) bank nodig. Een laatste ontwikkeling is het Rabobank model: coöperatief bankieren. Groepjes rekeninghouders vormen samen een bank. Een gesloten circuit waarvoor ook hier weer geen grote bank meer nodig is.

Tot ongeveer tien jaar geleden was een bankier een deftig beroep voor keurige meisjes en (vooral) jongens. Vrouwen en mannen van stand. Goed opgeleid, keurig en gemanierd. Maar veel rekeninghouders zijn het graaien door bankiers beu. Achter die goed verzorgde façade ging plotseling een meedogenloze graaier schuil die chemisch afval verkocht als vier sterrenmaaltijd. Vast staat dat het vertrouwen dat rekeninghouders in hun bank hebben nog nooit zo laag is geweest. Op een schaal van 1 (heel slecht) tot 5 (uitstekend) scoort het vertrouwen van rekeninghouders een 2,8. En dat cijfer komt ook nog eens van de Nederlandse Vereniging van Banken. Van de banken zelf, dus. Het beroep van bankier staat in de rangorde nog lager aangeschreven dan het beroep van autoverkoper.

Het zal u niet verbazen dat de bank in zijn huidige vorm zijn langste tijd heeft gehad. ING Bank probeert te redden wat er te redden valt. Juist de doelgroep waar de ING Bank zich op richt – de hoogopgeleide twintigers en dertigers – laten de bank steeds vaker links liggen. Bankiers zijn een uitstervend ras aan het worden. In 2001 werkten er nog 161.000 mensen in Nederland bij de banken. Vorig jaar waren het er nog maar 123.000. Godzijdank heeft de wereld toch nog iets positiefs overgehouden aan de bankencrisis uit 2008, mede veroorzaakt door banken zoals ING Bank. Dat de rekeninghouder de ING Bank daarvoor nu straft heeft het helemaal aan zichzelf te danken.

Foto: De Volkskrant