Boerenprotest: D66 heeft eigenhandig een doos van Pandora geopend.

De boeren protesteren en Nederland protesteert mee. De boeren zijn boos op de Wageningen Universiteit, die een alarmerend rapport schreef over de stikstofuitstoot van de boeren. De boeren zijn boos op het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), die schreef dat de landbouw voor dik 46% verantwoordelijk is voor de stikstofuitstoot. De boeren zijn boos op D66, die in het nauw gedreven is door de deelname aan dit Kabinet Shell I. D66 heeft zijn ziel verkocht aan de duivel in de persoon van Shell, AkzoNobel, Philips, Unilever en een rijtje internationale bedrijven als Airbus, Apple, FIAT Chrysler, Starbucks, Ferrari, Uber en Deutsche Bank, die allen op papier Nederlandse bedrijven zijn  omdat ze hier allerlei belastingvoordeeltjes krijgen. Het sociaal liberale D66 heeft zijn kiezers – die in maart 2017 massaal overliepen van de PvdA naar D66 – in de steek laten staan door te kiezen voor belastingdouceurtjes aan de superrijken en het bedrijfsleven, en die kiezers daarvoor letterlijk de rekening te presenteren.

Het sociale gezicht van D66 is ondergesneeuwd door de vele belastingdouceurtjes die dit Kabinet Shell I uitdeelde aan de (nationale- en internationale) superrijken en eerdergenoemde multinationals. De mensen die toch al veel geld hebben maken massaal gebruik van die belastingdouceurtjes, terwijl de rekening daarvoor wordt neergelegd bij de gewone burger. Zo gingen de belastingen op energie en levensmiddelen omhoog, zodat het bedrijfsleven een belastingdouceurtje van dik 2,1 miljard euro per jaar (!!) en een verlaging van de winstbelasting van 25% naar 21% tegemoet kon zien (het Europees gemiddelde is 35% winstbelasting). Ook schoten de gemeentelijke belastingen omhoog, nadat op initiatief van onder andere D66 taken vanuit de landelijke overheid naar de gemeentelijke overheid zijn gedigereerd, en die gemeentelijke overheden ook nog eens gekort werden op het budget dat ze voor het uitvoeren van die taken van de landelijke overheid kregen. Gevolg: de gemeenten verhoogden de gemeentelijke belastingen, waaronder de zo gehate jaarlijkse Onroerend Zaakbelasting  (OZB), die elke huizenbezitter jaarlijks moet betalen.

D66 wilde eigenlijk nog méér taken overhevelen van de landelijke overheid naar de gemeentelijke overheid. Zo konden bijvoorbeeld WW- en WAO-uitkeringen beter door de gemeente worden betaald. Omdat de landelijke overheid die premies niet meer zou heffen, zouden die premies ook niet meer voor komen op de loonstrookjes. Dus zouden werknemers erop vooruit gaan. Echter, wanneer de gemeentelijke overheden die taken moeten gaan uitvoeren gaan ook de gemeentelijke belastingen omhoog. Dus zag D66 (voorlopig) heel wijselijk af van dat plan.

D66 keldert in de peilingen. In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen over een kleine 1,5 jaar ziet de toekomst er voor D66 niet best uit. Partijleider Rob Jetten is vlees noch vis. Dus moest de partij iets doen om de centrumlinkse kiezer weer terug te halen van PvdA en GroenLinks, die allebei op (forse) winsten staan in de peilingen ten koste van D66. Dus bedacht D66 Kamerlid Tjeerd van Dekken dat de boeren hun veestapel moesten halveren of zelfs hun bedrijf sluiten. Zo’n opmerking valt prima op links, maar minder goed bij de boeren.

De boeren kwamen in actie. Massaal rolden ze hun tractoren an het land, over ’s lands snelwegen (waar die tractoren wettelijk gezien helemaal niet mogen komen omdat ze niet zo hard kunnen rijden) in de richting van het Haagse Malieveld. Daar reden de boeren hekken plat en scandeerden leuzen naar politici van GroenLinks, D66 en DENK. Terwijl vrijwel alle politieke partijen de spreekwoordelijke deur op het Malieveld plat liepen lieten politici van de PvdA zich daar – heel wijselijk – niet zien. De boeren kregen steun van vooral de rechtse partijen. Op  zoek naar stemmen beklom Geert Wilders in de vroege ochtend een tractor en riep dat de boeren helden waren. Zij zorgden voor het eten. Zij zorgden voor de natuur. Ze waren ondernemers. Na die actie kon Thierry Baudet niet achterblijven. Hij was bang dat de boeren massaal op de PVV zouden gaan stemmen dus sprak ook hij – via Twitter – zijn onvoorwaardelijke steun uit voor de protesterende boeren.

Baudet en Wilders zijn niet vies van beetje confrontatie en opruiing. Ze vinden het geweldig als ze herrie kunnen schoppen en groepen tegen elkaar kunnen opzetten voor eigen gewin. Hoe meer onrust, onzekerheden, instabiliteit en en onvrede, hoe beter FvD en PVV gedijen. In tijden van onzekerheid stijgen Forum voor Democratie (Fvd) en PVV in de peilingen naar recordhoogten.  In dat kielzog zuigen ze CDA en VVD mee. Immers waren boeren decennia lang de steunpilaar van het CDA, en in mindere mate van de VVD. Provincies met relatief veel boeren (Noord Brabant, Zeeland, Limburg, Overijssel) zijn provincies met een relatief grote en sterke CDA fractie, en veel burgemeesters, wethouders en Provinciale Statenleden van het CDA. Toch kozen vooral de Limburgse- en Brabantse boeren de laatste jaren steeds vaker PVV en VVD in de plaats van het traditionele CDA. De boeren zijn doorgaans goed voor 4 – 5 Kamerzetels. Dus als je die groep aan de zijde hebt  dan kan de verkiezingswinst je bijna niet meer ontgaan.

De acties van de boeren worden echter steeds grimmiger. Waren het op het Malieveld slechts enkele hekken die omver werden gereden door tractoren die eigenlijk de snelweg niet op mogen; bij protesten van de boeren bij diverse provinciehuizen liep het uit op bedreigingen, intimidaties en confrontaties met de politie. En alsof dat nog niet genoeg was werden in Groningen eveneens hekken plat gereden, politieagenten aangevallen en de deuren van het provinciehuis met een tractor geforceerd. Één boer reed met zijn tractor in op een politieagent te paard.

Het valt niet uit te sluiten dat de acties de komende dagen steeds grimmiger worden. Eerder braken Franse boeren half Parijs af, strooiden met mest en koeienmelk op de pleinen van de Europese Commissie in Brussel, en opende buitenlandse vrachtwagens om vervolgens de lading in de fik te steken. Wilders en Baudet vinden al dat excessieve geweld ondertussen alleen maar geweldig. Het kan hen niet gek genoeg. Wat hen betreft vallen er nog een paar gewonden en desnoods één of twee doden. Als zij maar stijgen in de peilingen. Hun lijfblad De Telegraaf wrijft zich in zijn handjes. CDA en VVD kunnen niet anders dan meegaan in dat kielzog, want anders verliezen zij de stemmen van de boeren aan Wilders en Baudet. De uitkomsten van het RIVM werden in twijfel getrokken omdat de rekenmethode niet zou kloppen. Het rapport moest opnieuw worden geschreven, vonden zowel CDA als VVD. Wilders en Baudet laakten de uitkomsten al eerder.

 D66 heeft geen idee waaraan het is begonnen.

D66 heeft eigenhandig een doos van Pandora geopend.

H.J. Schoolezing

Dames en heren,

Het is nog maar recentelijk dat Bulgaren de Nederlandse staatskas kraakten door het aanvragen van toeslagen waar zij totaal geen recht op hadden. Zo verdwenen onterecht enkele tientallen miljoenen euro’s naar Bulgarije, indirect in de handen van criminele Bulgaarse bendes. Geld dat de Nederlandse overheid met geen mogelijkheid terug te halen valt, mits de frauderende Bulgaar zich weer in Nederland meldt. De kans dat dat gebeurd is overigens uiterst klein.

Polen werken hier slechts enkele weken, melden zich ziek en gaan op papier in Polen hun ziekte uitzitten. In werkelijkheid keren ze niet meer terug naar Nederland maar krijgen ondertussen wel twee jaar lang van de Nederlandse overheid doorbetaald, terwijl ze in Polen gewoon weer aan het werk zijn. Kosten voor de Nederlandse belastingbetaler enkele tientallen miljoenen euro’s. Geld dat de Nederlandse overheid met geen mogelijkheid terug te halen valt, mits de frauderende Pool zich weer in Nederland meldt. De kans dat dat gebeurt is overigens uiterst klein.

Turken die een tweede huis in Turkije hebben; Marokkanen die in Nederland zijn veroordeeld door ernstige misdrijven, maar gewoon uitkeringen krijgen van de Nederlandse overheid, terwijl ze niet meer in Nederland verblijven maar in Marokko. Jaarlijks wordt de Nederlandse schatkist door frauderende niet-Nederlandse ingezetenen voor tientallen miljoenen opgelicht. De overheid staat ondertussen met lege handen. Op basis van mensenrechtenverdragen is het verplicht de sommen geld uit te keren, terwijl de ontvangers alle mogelijke wetten en regels aan hun laars lappen. verzorgingsstaat, onze infrastructuur en ons fantastische onderwijssysteem. Zelfs van onze belastingvoordelen. Dat alles terwijl ze er geen eurocent belasting aan bijdragen. Ze krijgen alleen maar geld van de belastingbetaler.

Nederland is verbijsterd. De Nederlandse kiezer komt daartegen in opstand met haar keuzes voor PVV en Forum voor Democratie. Nederland spreekt hier schande van. De Nederlandse overheid is gedwongen maatregelen te nemen om verder misbruik te voorkomen.

Toch is er iets vreemds aan de hand, dames en heren. Op de Amsterdamse Zuidas, in Heemstede-Aerdenhout, Wassenaar en in ’t Goy is iets soortgelijks aan de hand. In die plaatsen woont de rijkste 1% van ons land. Mensen die lachen om een belastingvrijstelling van 30.000 euro spaargeld. Mensen die geen zaken doen onder het miljoen. Mensen die hun ogen niet open doen voor een modaal jaarsalaris. Dat modale jaarsalaris verdienen zij in één dag. Miljonairs uit Baarn, Bilthoven, Bussum en Hilversum. Die hoek.

Deze mensen, dames en heren. Deze mensen dragen door slimme belastingconstructies jaarlijks niet of nauwelijks bij aan de Nederlandse schatkist. Omdat zij zich omgeven met goede accountants en adviseurs en daardoor de wegen beter kennen, krijgen zij jaarlijks enkele tientallen miljoenen euro’s uitgekeerd van de Nederlandse belastingbetaler.

We kennen de soap rond de dividendbelasting. Jaarlijks zou er 2,1 miljard euro uit de schatkist naar het bedrijfsleven vloeien, zodat banen in Nederland behouden zouden blijven. Uiteindelijk bleken er 4 bedrijven om de afschaffing van de dividendbelasting te hebben gevraagd: Akzo Nobel, Philips, Unilever en Shell. Uiteindelijk was het goed voor twee bedrijven: Unilever en Shell. Uiteindelijk leverde het slechts 70 extra banen op; alleen in het hogere segment van slechts één van de twee bedrijven: Unilever. Uiteindelijk keerden activistische aandeelhouders zich tegen de directie en eisten dat het hoofdkantoor van Unilever in Londen zou blijven. Zo geschiedde. Het afschaffen van de dividendbelasting ging niet door. Toch kwam er een lastenverlichting van 2,1 miljard voor bedrijven. Daar profiteren vooral Shell en Unilever van. Krijgen ze toch nog wat ze oorspronkelijk wilden, in een ander vormpje.

Velen van ons zullen zich herinneren dat Shell over de jaarlijkse omzet in Nederland van 1,3 miljard euro geen belasting betaalt. Sterker nog, omdat kosten die in het buitenland zijn gemaakt in Nederland kunnen worden afgetrokken van de belasting krijgt Shell er zelfs geld toe. Internetgigant Uber verhuist haar hoofdkantoor naar de Amsterdamse Zuidas om – weliswaar éénmalig – een belastingteruggaaf van liefst EUR 6 miljard te krijgen. Uber, Airbus, Facebook, Airbus, Starbucks, Ferrari, Ikea, Deutsche Bank en zelfs popgroepen als U2 en The Roling Stones zijn allemaal bedrijven die op papier Nederlandse instanties zijn, maar hun hoofdkantoor in het buitenland hebben gevestigd. Zij dragen nauwelijks banen bij aan de Nederlandse economie. Airbus heeft in Nederland geen fabriek staan. Die staan in Hamburg, Sevilla, Toulouse en Saint Nazaire. In Houghton in het Verenigd Koninkrijk. Toch geniet Airbus wel van talloze Nederlandse belastingvoordelen. Het gaat hier om miljarden die zó vanuit de Nederlandse staatskas naar Franse-, Britse, Duitse- en Amerikaanse hoofdkantoren vloeien. 

Sinds de jaren ’90 van de vorige eeuw brachten Shell, Unilever en Philips hun personeelsbestand terug van tienduizenden mensen naar enkele duizenden vandaag de dag. Unilever sloot enkele jaren geleden nog haar  fabriek in Oss, waardoor enkele honderden mensen hun baan verloren. Philips sloot fabrieken in Eindhoven, Tilburg, Roosendaal en Drachten. Philip Morris sloot zijn fabriek in Bergen op Zoom. Het Finse Wärtsilä sloot haar fabriek in Drunen. De productie van deze fabrieken is verhuisd naar lage lonenlanden als Polen, China en Vietnam. Door deze bedrijfssluitingen verloren tienduizenden veelal laagopgeleide mensen hun baan. Al deze bedrijven genieten wel van Nederlandse belastingvoordelen.

Mijn punt, dames en heren: De superrijken dit in dit land wonen en de grote bedrijven die – al dan niet op papier – hun hoofdkantoor in dit land hebben zetelen, maken gebruik van onze verzorgingsstaat, onze infrastructuur en ons fantastische onderwijssysteem. Zelfs van onze belastingvoordelen. Dat alles terwijl ze er geen eurocent belasting aan bijdragen. Dat de Nederlandse staatskas floreert ligt niet aan rijken, welgestelden en multinationals die meer belasting betalen omdat zij méér vermogen bezitten. Dat de Nederlandse staatskas floreert komt omdat er méér belasting binnen komt omdat er meer mensen aan het werk zijn.

Toch is Nederland niet verbijsterd. Toch staat de Nederlandse kiezer niet op om daartegen in het verweer te komen. Nederland spreekt er geen schande van. De Nederlandse overheid is geenszins van plan om maatregelen te nemen waardoor de ongelijkheid in onze samenleving alleen maar toeneemt. Niemand maakt zich zorgen over Shell, Philips, Akzo Nobel, Shell, Unilever, Uber, Airbus, Facebook, Airbus, Starbucks, Ferrari, Ikea, The Roling Stones en U2 en Deutsche Bank, die zich door de Nederlandse belastingbetaler laten fêteren, zonder dat zij ook maar één eurocent bijdragen aan de Nederlandse staatskas. Zonder ook maar één eurocent belasting betalen. Zonder ook maar één cent bij te dragen aan onze verzorgingsstaat, onze infrastructuur en/of ons onderwijssysteem.

Ik kom tot de volgende conclusie, dames en heren: Eerder genoemde steeds verder groeiende ongelijkheid in onze samenleving zorgt voor onrust en de daaropvolgende onzekerheid. Die twee zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ongelijkheid en onrust zijn de voedingsbodem voor het huidige nationalisme, racisme en fascisme. De bevolking wordt een worst voorgehouden dat het de buitenlanders zijn die frauderen en misbruik maken van onze voorzieningen, zonder dat ze daar ook maar één eurocent belasting aan bijdragen. Rijken, welgestelden en multinationals die de belastingen ontduiken worden echter met rust gelaten.

Suggesties voor de investeringsagenda voor Nederland

De tweede economische hausse sinds de nineties loopt zo’n beetje op z’n einde. De handelsoorlog die de Amerikaanse president Donald Trump met China uitvecht begint steeds meer zijn tol te eisen. De Chinezen voelen de gevolgen van de handelsoorlog, waardoor die weer minder producten uit Europa kopen. Duitse machine- en autobouwers exporteren daardoor minder naar China, die de belangrijkste afnemer is van Duitse producten. De politieke chaos in Italië begint ook daar zijn tol te eisen, en dan vergeten we nog de chaos rond de uittreding van de Britten uit de Europese Unie, wat het Verenigd Koninkrijk totaal stuurloos heeft gemaakt. Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk zijn op hun beurt belangrijke afzetmarkten voor Nederland en Nederlandse producten. Hun economieën zijn zeer met die van Nederland verweven. Mocht het dáár economisch mis gaan, dan zal dat onherroepelijk gevolgen hebben voor Nederland.

In Nederland gaat het economisch juist erg goed: de staatskas is goed gevuld en de staatsschuld is historisch laag. Om deel te mogen nemen aan de Euro en het Stabiliteitspact mag een land slechts 60% staatsschuld hebben ten opzichte van het bruto nationaal product. In vrijwel alle Europese landen ligt dat percentage (ver) boven die 60%. Wat heet; het Europees gemiddelde ligt op 85%...! Nederland is een braaf jongetje in de klas met nu nog 49%, hard teruglopend naar 43% op 1 januari 2020. Het heeft vooral te maken met hogere belastinginkomsten omdat méér mensen aan het werk zijn. Niet omdat bedrijven méér verdienen, want een groot deel van die bedrijven (bijvoobeeld het beruchte kwartet Shell, Philips, Akzo Nobel, Unilever) betaalt geen eurocent winstbelasting. Buitenlandse bedrijven als Starbucks en Uber krijgen zelfs geld toe van de Nederlandse Staat: Uber verhuist zijn hoofdkantoor op papier naar de Amsterdamse Zuidas omdat het een (weliswaar eenmalige) belastingkorting van maar liefst € 6 miljard kan binnen harken.

Ondertussen ziet het Kabinet Rutte III de economische teruggang in Italië, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Landen waar Nederland economisch erg afhankelijk van is. Tegelijkertijd klagen de Europese Unie en het IMF dat Nederland geen geld durft uit te geven. Om al die mensen die nu in Nederland aan het werk zijn aan het werk te houden moet er een investeringsagenda komen. De Nederlandse Staat kan namelijk goedkoop geld lenen. Door de ultralage rentestanden kan Nederland zelfs geld verdienen aan een staatslening, wat de weg opent om (zoals de plannen er nu voor liggen) € 50 miljard te lenen op de kapitaalmarkt. Die € 50 miljard moet in een fonds worden gestopt en wordt aangewend als er daadwerkelijk een econimische teruggang zit aan te komen.

De projecten die de Staat wil aanpakken zijn talrijk, maar zullen goedkeuring moeten krijgen van vooral PvdA en GroenLinks. Door personele wisselingen zullen PVV en FvD even geen tijd hebben om het Kabinet Rutte III te steunen. De last zal dus vooral op de schouders van PvdA en GroenLinks komen te liggen, die zo hun eiegn wensenlijstje hebben. Zo wil de PvdA extra salaris voor de politiemensen en de leraren, en zal GroenLinks het geld vooral willen inzetten om het klimaat te verbeteren. Vooral dat laatste onderwerp is iets waar PVV en FvD sowieso tegen zullen stemmen.

Toch moet het geleende geld niet gaan naar hogere salarissen voor leraren en politieagenten. Zij verdienen het beter te worden betaald. Maar hogere salarissen voor leraren en politieagenten zullen moeten worden betaald uit het heffen van hogere winstbelasting en het tegen het licht houden van belastingdeals met bedrijven als Shell, Akzo Nobel, Philips, Unilever, Uber en nog een hele trits andere (veelal buitenlandse) profiteurs. Bovendien is de pot eindig (weliswaar duurt dat even), terwijl de salarissen gewoon doorlopen. Om diezelfde reden moet geld uit het fonds ook niet worden gebruikt om belastingdouceurtjes uit te delen aan rijken, welgestelden en multinationals. Die hebben meer dan voldoende geld om zichezelf te redden.

Zoals het er nu naar uit ziet zal het geld gaan naar het doortrekken van de Amsterdamse Noord Zuid Lijn van Amsterdam naar Zaandam in het noorden en naar Schiphol in het zuiden. Geschatte kosten: € 3 - € 4 miljard. Ook wordt de Zuiderzeelijn weer uit de mottenballen gehaald; een hogenselheidsverbinding tussen Amsterdam en Groningen, met de mogelijkheid deze door te trekken naar Hamburg en Kopenhagen. Geschatte kosten: € 4 - € 7 miljard. Vooral dat zal GroenLinks aanspreken, omdat aansluiting op het Duitse hogesnelheidsnet veel korte afstandvluchten vanaf Schiphol overbodig zullen maken. Utrecht wil een tweede intercitystation op de Uithof (€ 3 miljard) en Schiphol wil al jaren een tweede treinstation (€ 3 miljard) om van daaruit hogesnelheidstreinen naar bijvoorbeeld Frankfurt, Berlijn, Londen en Parijs te laten rijden. Ook Rotterdam en Den Haag zullen hun wensenlijstje indienen. Toch is het jammer dat het geld in bovengenoemde scenario’s vrijwel allemaal naar de Randstad gaat. Vooral GroenLinks zal hameren op het klimaatneutraal maken van alle bestaande sociale huurwoningen; zij zullen allemaal worden uitgerust met een warmtepomp in de plaats van een CV ketel op gas. Kosten hiervoor worden geraamd op 1,9 miljard euro. De PvdA zal met een zelfde plannetje het bos in worden gestuurd; de sociaaldemocraten willen – naast het verhogen van salarissen voor leraren en politieagenten – dat er betaalbare woningen worden gebouwd voor de midden- en lagere inkomens. Waar beide partijen blij mee zullen zijn is een investering in de zorg: Het Kabinet heeft plannen om voornamelijk Oekraïense- en Bulgaarse verpleegsters aan te nemen om het personeelstekort in de zorg op te lossen. Dit naar voorbeeld in Duitsland, waar Vietnamese verpleegsters naar Duitsland worden gehaald om daar in de zorg te gaan werken.

Geld lenen op de kapitaalmarkt om grote projecten aan te pakken is op zich een goed idee. Aangezien het slechter gaat in landen waar Nederland economisch erg van afhankelijk is, moet het Kabinet Rutte III ingrijpen om de Nederlandse economie draaiende te houden. Toch zitten er een paar mitsen en maren aan de lening: 1) De Nederlandse staatskas wordt vooral goed gevuld omdat er meer mensen aan het werk zijn en er dus méér loonbelasting binnen komt 2) De Nederlandse regering heeft al een agenda voor infrastructurele projecten waarin het tot en met 2030 (tien jaar dus) 19 miljard euro wil uitgeven aan voornamelijk nieuwe wegen en het oplossen van knelpunten in het wegennet. Die € 19 miljard kan halveren als dat geld alleen wordt ingezet voor het onderhoud van bestaande wegen. Dat is méér dan voldoende en dan blijft er genoeg over om eerder genoemde infrastructurele projecten aan te pakken. 3) door het tegen het licht houden van belastingdeals met grote bedrijven kunnen extra inkomsten worden gecreëerd. Het roemruchte kwartet zal moeten geloven aan het betalen van winstbelasting als zij gebruik willen maken van de Nederlandse infrastructuur, onderwijs en andere voorzieningen. Het is belachelijk dat zij hiervoor geen cent belasting betalen terwijl ze er wel gebruik van maken. Wanneer een Pool, Bulgaar of een Marokkaan misbruik maakt van de Nederlandse voorzieningen dan staat heel (rechts) Nederland op z’n achterste benen. Wanneer een multinational dat doen blijft (rechts) Nederland angstaanjagend stil. Het is ook niet meer van deze tijd dat er geen belasting wordt geheven op kerosine en vliegtickets.

Toch zal het nog een hele tijd duren voordat het plan handen en voeten krijgt. Het Kabinet Rutte zal het plan vóór de verkiezingen van 2021 rond willen hebben, om daarmee tijdens de verkiezingen goede sier te maken. Om diezelfde reden zullen PvdA en GroenLinks dat proces willen vertragen, om nog maar te zwijgen over PVV en FvD, die het Kabinet Rutte III sowieso weg willen hebben. Dus wie denkt dat in 2020 de eerste spade al de grond in zal gaan komt van een oude kermis thuis.

Boycot RyanAir

Mijn eerste (en tevens) laatste vlucht met de Ierse prijsvechter RyanAir was in 2008, van Eindhoven naar de Ierse hoofdstad Dublin (en een paar dagen later weer retour). Het was veruit de meest onprettige vlucht die ik tot nu toe (januari 2019) heb meegemaakt. Bij binnenkomst stond een steward te schreeuwen om vooral snel een stoel te kiezen en te gaan zitten. Toen dat niet snel genoeg gebeurde, kwamen er twee stewardessen aan die de bagage van de passagiers in de kastjes drukten en maanden om zo snel mogelijk te gaan zitten in de knalgele stoelen. Oogverblindend maar vooral storend. Nog vóór ik met mijn ogen kon knipperen was het toestel alweer in de lucht en nog sneller waren we geland in Dublin.

Iedere keer als de Ierse prijsvechter in het nieuws is moet ik denken aan die ene vlucht. De Ieren zijn vaak in het nieuws. Eigenlijk alleen maar negatief. Naast een enkel positief bericht over de aanschaf van (nog) meer nieuwe toestellen of nieuwe bestemmingen die het aandoet vanaf Eindhoven Airport wordt RyanAir in verband gebracht met slecht werkgeverschap en onderbetaling van het eigen personeel. Nederlands personeel dat afgelopen zomer in staking ging omdat het meer loon eiste, werd een paar maanden later bruut aan de kant gezet. RyanAir besloot plotseling te vestiging op Eindhoven Airport te sluiten omdat de vestiging ‘niet meer rendabel was’. RyanAir gaf in hetzelfde bericht aan dat het besluit was genomen vóór dat het Nederlandse personeel in staking ging. Het is een uitspraak die niet valt te controleren.

Ondertussen verloren 150 mensen hun baan. Zowel de rechter als het UWV verboden RyanAir het personeel te ontslaan, omdat zij geen aanwijzingen konden vinden dat de Eindhovense vestiging inderdaad onrendabel was. Maar RyanAir trok zich helemaal niets aan van deze uitspraken en stuurde het personeel bruut naar huis. Geen overheid die er (tot nu toe) iets tegen durft te ondernemen. RyanAir dreigt namelijk niet alleen om het personeel te ontslaan, maar om Eindhoven Airport helemaal niet meer aan te doen als de Nederlandse overheid nog verder stappen onderneemt.

In  de zomer van 2018 ‘vergat’ RyanAIr 4,8 miljoen euro aan sociale premies af te dragen aan de Franse Staat. De Fransen legde plotseling twee toestellen aan de ketting waarna de Ieren de verschuldigde 4,8 miljoen euro binnen 24 uur overmaakten. Luchthaven Schiphol, de gemeente Eindhoven en de provincie Noord Brabant, de eigenaren van Eindhoven Airport, ondernemen daarom echter niets. Er zijn dus geen consequenties verbonden aan de uitspraken van het UWV en de rechter. RyanAir gaat gewoon door.

Het is de laatste jaren een steeds terugkomend feit: Bedrijven die stunten met prijzen zijn consequent bedrijven die een discutabel personeelsbeleid voeren. Zie IKEA, Aldi, Lidl en dus ook RyanAir. Transportondernemers als Van den Bosch Transporten en Dikken Transport hebben heffingen gekregen omdat ze net als RyanAir het vertikten aan hun werkgeversverplichtingen te voldoen. Het is een zorgelijke ontwikkeling waarbij de Overheid steeds vaker aan de kant staat. Werkgevers die ober de schreef gaan dreigen met ontslagen en zelfs het verplaatsen van de vestiging of misschien wel het hele hoofdkantoor als de Overheid maatregelen neemt, omdat de werkgever aan alle kanten aantoonbaar de wet overtreedt.

De wet geldt voor iedereen, behalve voor de mensen die het geld hebben om zich niet aan die wet te houden. Daarom: Boycot RyanAir en ga voortaan met de trein naar Londen. Beter voor het milieu ook!

Mijn voorspellingen voor 2018:

POLITIEK:
-    Alexander Pechtold verlaat na de gemeenteraadsverkiezingen de Tweede Kamer om burgemeester van Amsterdam te worden. Hij wordt opgevolgd door Stientje van Veldhoven. Dat gaat echter niet zonder slag of stoot, aangezien Jan Paternotte had gedacht dat hij de nieuwe partijleider zou worden.
-    Gemeenteraadsverkiezingen worden het Waterloo voor de PVV. De anti Islambeweging komt in geen enkele gemeente in de raad. Forum voor Democratie echter wel, waarmee de PVV de grootste verliezer is in de ‘slag om Rotterdam’. In Amsterdam wint Forum voor Democratie eveneens. Toch heeft niemand zin in een samenwerking met hen.
-    CDA en VVD beginnen in 2018 voorzichtig na te denken over het ‘versoberen van de vrijheid van meningsuiting voor bepaalde groepen in onze samenleving die als gevaarlijk worden gezien voor de democratie’ (moslims, dus)
-    PvdA maakt een opvallende comeback bij de gemeenteraadsverkiezingen dankzij een sterke Lodewijk Asscher
-    SP heeft erg te lijden onder de sterke Asscher en kampt met een imagoprobleem met Lilianne Marijnissen. De SP is bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018 naast de PVV dan ook de grootste verliezer. In tal van gemeenten waar de SP de plaats innam van de PvdA komt de PvdA weer terug in het lokaal bestuur (Amsterdam, Utrecht, Groningen, Tilburg, Zwolle). De linkse samenwerking in Den Haag komt hierdoor onder druk te staan. Bij GroenLinks lijkt het Klaver effect uitgewerkt. Assher blijft gewoon toenadering zoeken tot SP en GroenLinks.
-    Ook D66 heeft last van een imagoprobleem maar van een geheel andere orde:
-    Kabinet Rutte III blijft gedurende 2018 gewoon aan, met name door de steun van de PvdA, die daar wel een hele hoge prijs voor vraagt.
-    Wel wankelen de posities van Mark Rutte (VVD) en Kajsa Ollongren (D66). Die van Rutte nadat Unilever Rotterdam verlaat en toch voor Londen als hoofdzetel kiest (Rutte). De positie van Ollongren wankelt nadat haar bewering over nepnieuws niet waar blijkt te zijn (nepnieuws is dus nepnieuws). Beiden houden stand.
-    PVV en Forum voor Democratie eisen dat Nederlandse journalisten in een openbaar register aangeven op welke politieke partij ze stemmen. Met steun van 50 Plus, SGP en instemming van CDA en VVD komt de wet er per 1 januari 2019. Eigenlijk moet ook iedereen in (semi-) overheidsdienst zijn of haar politieke voorkeur in een openbaar register laten registreren maar dat gebeurt nog niet.
-    Ook komt er een wet die zorgverzekeraars toestaat de eetgewoonten van hun verzekerden te volgen. Vanaf 2019 wordt het mogelijk om PIN gegevens op te vragen bij supermarkten, zodat zorgverzekeraars de premie kunnen verhogen bij verzekerden die teveel vettigheid eten of rookwaren kopen.
-    De Zwarte Pieten discussie bloedt langzaam dood. Zeker als de burgemeester van de stad waar de landelijke intocht wordt gehouden, de intocht afgelast uit angst voor geweld tussen voor- en tegenstanders. Vooral jonge gezinnen en millenials slaan de verjaardag van de Sint steeds vaker over.

INTERNATIONALE POLITIEK:
-    Toch wordt de druk van Duitsland op Rutte om in 2019 ‘president van Europa’ als opvolger van de Pool Donald Tusk te worden steeds groter. Er is nog een andere kandidaat uit Zweden. Dat is een vrouw, maar dat is ook een sociaaldemocraat. De BV Europa is bang voor een links beleid, dus willen ook grote Europese bedrijven Mark Rutte aan het roer.
-    Onder druk van veel onder andere Duitsland, Frankrijk en de Verenigde Staten moet Nederland zijn belastingstelsel herzien. Grote bedrijven kunnen over vijf jaar geen speciale afspraken meer maken met de Nederlandse fiscus. Huidige afspraken blijven ook nog maar vijf jaar geldig (tot 2023, dus).
-    Theresa May moet aftreden als premier van het Verenigd Koninklijk. De Britten zijn het oneens met de resultaten van Brexit onderhandelingen, maar vooral met de snelheid waarop het gaat. May wordt opgevolgd door Boris Johnson, die er door heel veel geklungel ook niets van kan bakken
-    Maart 2018: Nederland stemt massaal tegen de invoering van de sleepwet. Maar ook dit referendum is een doodlopende weg. Er wordt wederom niets met de uitslag gedaan.
-    April 2018: Het wordt onomstotelijk bewezen dat de Amerikaanse president Donald Trump heeft samengewerkt met de Russen. Trump doet het echter af als nepnieuws en linkse retoriek. Hij weigert het Witte Huis te verlaten. Hierdoor dooft de kaars en heeft niemand het nog over het Rusland onderzoek.
-    Trump slaat terug en wil diverse media hem onwelgevallig zijn verbieden. In het land wat zich afficheert als de grootste democratie ter wereld worden eerste journalisten opgepakt. De eerste websites worden geblokkeerd.
-    Door het geklungel van Donald Trump neemt China de nummer één positie over als machtigste land ter wereld. Chinees wordt verplicht op steeds meer scholen en universiteiten.
-    China’s wereldmacht heeft ook als gevolg dat de vrijheid van meningsuiting verder onder druk komt te staan. Steeds meer Westerse regeringen zien hun kans schoon om onwelgevallige media de mond te snoeren en journalisten op te pakken. Media worden steeds meer eendimensionaal.
-    China heeft nog steeds teveel geld over en financiert steeds vaker infrastructurele projecten in de wereld. Alles om de producten die in China worden gemaakt zo snel mogelijk in Europa of de VS te krijgen.

ECONOMIE:
-    Cryptomunten worden dé hype van 2018. Banken en verzekeraars gaan zich actief bemoeien met die hype. Supermarkten als Albert Heijn en Jumbo en internetwinkels als Bol.com en Cool Blue, maar ook grote IT bedrijven als Microsoft, Amazon, Apple, Google en Facebook gaan ieder hun eigen digitale munt introduceren. Eigenlijk heeft eind 2018 iedere grote organisatie wel zijn eigen cryptomunt waarmee alleen kan worden betaald bij de eigen organisatie of zusterorganisaties.
-    Zoals eerder opgemerkt sluit Unilever haar hoofdkantoor in Rotterdam en verhuist naar Londen. Het voedingsconcern heeft een belastingdeal gesloten met de Britse regering.
-    Pratende kasjes als de Amazon Echo en Alexa worden de nieuwe vindingen in 2018. Dit zijn een soort speakers waar je als gebruiker in een normale toon tegen kunt praten en die daarop wat terug zegt.
-    In navolging van Volvo en Mercedes richten steeds meer automerken een apart automerk op dat elektrische auto’s gaat produceren
-    Google probeert de Google Glass opnieuw aan de man te brengen maar faalt opnieuw
-    Het einde van de populariteit van Apple is ingezet: Er komen steeds minder innovaties met een hoge ‘wauw’ factor en het concern lijdt aan een imagoprobleem doordat het zo weinig belasting betaalt. Het bedrijf probeert haar imago te redden door tientallen miljoenen te steken in sociale- culturele projecten wereldwijd.
-    Luchthaven Eindhoven Airport krijgt eindelijk een treinstation. De bouw ervan begint in 2019 en in 2025 moet het af zijn.
-    NedCar in Born gaat in opdracht van Tesla de Model III maken om vooral de voldoen aan de Europese vraag maar ook om de importheffingen te ontduiken.

SPORT:
-    PSV wordt landskampioen maar kan wederom geen rol van betekenis spelen in Europa
-    China heeft Nederland ontdekt. Nederlandse voetbalclubs blijken veel geld te verdienen met het opleiden van talentvolle spelers uit binnen- en buitenland. Alleen al daarom melden er zich verschillende serieuze kopers voor Ajax, AZ, PSV en Feyenoord.
-    Spanje wordt wereldkampioen tijdens het WK voetbal in Rusland
-    Max Verstappen komt wel erg dichtbij het wereldkampioenschap maar redt het niet

Dit waren mijn voorspellingen voor 2017:

Er zitten teveel kikkers in het PVV mandje

De PVV heeft een dag na de presentatie alweer afscheid genomen van Géza Hegedüs, de lijsttrekker voor de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam. De PVV maakte het nieuws vrijdag bekend via een persbericht. De anti-Islam beweging van Geert Wilders zag Rotterdam als één van de belangrijkste van de liefst 60 gemeenten waar het in maart 2018 wil meestrijden om de rechtse stem. De zestig gemeenten zijn gekozen op basis van de verkiezingsuitslag van maart 2017, toen de haatbeweging van Wilders van 12 naar 19 ging. De vraag die nu bij politieke analisten oprijst is of de grootheidswaan van Wilders hem niet fataal gaat worden.

Toegegeven, de anti-Islamisten zijn al vaker voor dood opgeschreven maar toen was er ook nauwelijks concurrentie. Maar in Rotterdam en in tal van andere gemeenten gaat bijvoorbeeld 50 Plus meedoen en Forum voor Democratie van Thierry Baudet. In de peilingen vreet Forum voor Democratie – de kuisere versie van de PVV – de beweging van Wilders ook al leeg, als niet kaal. De kiezer lijkt genoeg te hebben van het schelden en trappen van Wilders. De plaat die Wilders afspeelt is sleets en grijs gedraaid. De taak van Wilders om de gehele Nederlandse politiek naar rechts te trekken (inclusief PvdA, GroenLinks en SP) is volbracht. Wilders heeft een ongelofelijke stempel gedrukt op de Haagse politiek. Maar er zijn diverse partijen in het rechtse gat gesprongen en er zijn erg veel niche partijen, zoals 50 Plus en Partij voor de Dieren. Van hen zal Wilders erg veel te duchten hebben in Rotterdam.

Er is geen Nederlandse politicus zo bekend in het buitenland als Geert Wilders. Iedereen in de wereld die het nieuws ook maar een klein beetje volgt weet wie Geert Wilders is, welke politieke beweging hij vertegenwoordigt en waar hij voor staat. Politici over de hele wereld hebben zijn stijl en zijn onderwerpen in meer of mindere mate overgenomen. Geert Wilders wordt – of je het nou eens bent met zijn standpunten of niet – door vriend en vijand geroemd om zijn strategie en schaakkunsten. Als Geert Wilders kon schaken dan zou hij wereldkampioen zijn geworden.

Alleen al daarom zou de PVV niet moeten meedoen met de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018. In geen enkele van de 60 gemeenten, simpelweg omdat de PVV te groot wordt en daardoor onbestuurbaar. Wilders kan zo’n grote ploeg mensen niet met ijzeren hand besturen, zoals hij dat wel kan met een relatief kleine groep PVV’ers in de Eerste- en Tweede Kamer en Provinciale Staten. Er zitten simpelweg teveel kikkers in het PVV mandje die allemaal willen profiteren van Wilders’ succes. Maar de vraag kan terecht worden gesteld of Wilders zo’n grote roep wel aan kan. Dat Geert Wilders en de zijnen geen antecedentenonderzoek hebben gedaan bij Géza Hegedüs laat zien dat de PVV nog altijd erg amateuristisch wordt bestuurd. Leefbaar Rotterdam van Joost Eerdmans wordt gesteund door de mediagenieke en ijdele Thierry Baudet, die de onderwerpen die Wilders met veel gescheld de wereld in slingert, op een rustigere en nettere manier overbrengt. Kiezers die Wilders te radicaal vinden en de VVD beu zijn, zullen zich meer thuis voelen bij Baudet dan bij de PVV. Groot verschil is ook dat de partij van Baudet wel leden heeft en de PVV feitelijk een eenmansfractie is van Wilders, gesteund door Martin Bosma, Fleur Agema en Dion Graus. Het is niet aannemelijk dat Wilders zijn Haagse succes over Nederland kan uitrollen. Iets wat Baudet en 50 Plus wél kunnen omdat hun partij een ledendemocratie kent.

Deze grootheidswaan wordt het Waterloo van de PVV.

Waarom zou je elkaar de hersenen inslaan vanwege Zwarte Piet, als het Sinterklaasfeest al jaren aan de verliezende hand is?

Vier mannen verkleed als Zwarte Piet die bij voormalig presentatrice Silvana Simons thuis aankloppen om verhaal te gaan halen op haar standpunt over Zwarte Piet. Een groepje van ongeveer 15 – 20 mensen die bussen tegenhouden op de snelweg A7 bij Dokkum. Presentator Humberto Tan die al een half jaar niet meer zonder politiebegeleiding over straak kan vanwege zijn opvattingen over Zwarte Piet. Vier mannen die een basisschool in het Utrechtse Zuilen binnendringen om daar pepernoten uit te delen en tegen leerkrachten en kinderen met een Marokkaanse achtergrond te spuwen dat ‘ze terug moeten naar hun eigen land’. De deur van het Sinterklaashuis in Dordrecht is dichtgelijmd omdat daar ‘echte Zwarte Pieten’ zouden komen.

De sfeer rond de discussie rond Zwarte Piet wordt steeds grimmiger. Dat komt vooral omdat extreem rechtse en -linkse groeperingen het onderwerp hebben geclaimd en omdat geen van beide kampen (het aan de PVV gelieerde PEGIDA en het aan Simons gelieerde Kick Out Zwarte Piet) geen zin hebben om naar elkaars argumenten te luisteren. Maar ook omdat er geen leiding in de discussie is. Het is als een orkest zonder dirigent: dat gaat door elkaar spelen en niemand die er nog een touw aan vast kan knopen. Als extreem rechts een onderwerp claimt dan komt er al gauw excessief geweld bij kijken. Dat gaat nu zelfs zó ver dat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding beide groepen heeft opgenomen in zijn eindrapportage voor 2017: Zowel PEGIDA als Kick Out Zwarte Piet vormen een ernstige bedreiging voor de stabiliteit van de Nederlandse samenleving, zo schrijft de NCTV.

Juist omdat geen van beide partijen de dialoog met elkaar zoeken blijft die veenbrand broeien, totdat deze ontvlamd in een heuse bosbrand. Neem daarbij de stoere praat die VVD en CDA overnemen van Geert Wilders (het is immers alweer bijna verkiezingstijd) en je hebt een chaotische situatie en de perfecte mix om de chemische massa te laten exploderen. Zoals een heuse ophanden zijnde oorlog versterken beide kampen zich totdat één van beiden een foutje maakt en de vlam in de pan slaat. Dus zal de Zwarte Pietendiscussie eveneens een voorbode zijn voor een oorlog: een oorlog tussen vooral volwassen mannen waarvan een kant vindt dat Nederlandse waarden en tradities bewaard moeten blijven, en de andere kant vindt dat Zwarte Piet racisme is. Toch erkennen beide kampen dat het hen niet alleen om Zwarte Piet of tradities gaat. Beide kampen zijn vooral bang om te worden uitgesloten uit de samenleving.

Toch is er de laatste jaren een ontwikkeling gaande waarbij diezelfde samenleving een steeds sterker wordend Amerikaans tintje krijgt: Zowel Thanksgiving als het daaraan gelieerde koopfestijn Black Friday en Halloween worden onder hoogopgeleide twintigers en dertigers steeds vaker gevierd. Om dan nog maar te zwijgen over Valentijnsdag. In dat perspectief verlies het oer-Hollandse Sinterklaas het steeds vaker van de Amerikaanse materialistische Kerstman (die ironisch genoeg op zijn beurt weer een afgeleide van Sinterklaas is). Het draait zich steeds vaker om Amerikaanse hebberigheid tegenover een al dan niet racistische Zwarte Piet. Niet alleen omdat er steeds vaker Amerikaanse termen en uitdrukkingen in onze eigen Nederlandse taal sluipen. Moeten we dáár niet eens een discussie over starten? Dus waarom zou je elkaar de hersenen inslaan vanwege Zwarte Piet, als het Sinterklaasfeest al jaren aan de verliezende hand is?