Terwijl de Nederlandse overheid met de campagne #ZetDeKnopOm burgers oproept om korter te douchen, de verwarming lager te zetten en vooral niet onnodig energie te verspillen, stapt de KLM Groep samen met zeven andere luchtvaartmaatschappijen en een leger van maar liefst 29 Zuidas-advocaten naar de rechter om precies het tegenovergestelde te bepleiten: méér vliegen, méér uitstoot, méér schade. Delta, United, Air Canada, JetBlue, Corendon, TUI en EasyJet willen de voorgenomen krimp van Schiphol koste wat kost tegenhouden. Gesteund door de internationale lobbyclub IATA, die financieel bijspringt, wordt de rechter gevraagd het klimaatbeleid van de overheid terug te draaien in het belang van de aandeelhouder.
Dat de luchtvaartsector zich ondertussen presenteert als groen en duurzaam is een staaltje marketing dat grenst aan pure misleiding. Elektrische pushbacktrucks, herbruikbare koffiebekers en zogenaamde CO₂-compensatieprogramma’s moeten vooral jonge reizigers het gevoel geven dat ze verantwoord de wereld rondvliegen. De boodschap is subtiel maar effectief: je kunt blijven consumeren, zolang je er maar een groen sausje overheen giet. In werkelijkheid verandert er niets aan het fundamentele probleem. Vliegen is en blijft een van de meest vervuilende vormen van transport. Bomen planten in Indonesië of Peru compenseert geen kerosine boven Europa. Dat extra geld verdwijnt vooral richting aandeelhouders, niet richting het klimaat.
De noodzaak van krimp op Schiphol is nauwelijks omstreden. Minder vluchten betekent minder stikstof, minder CO₂, minder geluidsoverlast en minder druk op ruimte en natuur. In Duitsland werken overheid, spoorwegen en luchtvaart samen om korte vluchten te vervangen door treinreizen. In Frankrijk zijn binnenlandse vluchten wettelijk beperkt. Nederland daarentegen staat met 29 advocaten tegenover zijn eigen klimaatdoelen. Niet omdat er geen alternatieven zijn, maar omdat winst belangrijker wordt geacht dan leefbaarheid.
Schiphol behoort tot de grootste luchthavens van Europa. Juist daarom is deze zaak zo cruciaal. De luchtvaartsector weet dat een nederlaag in Haarlem gevolgen kan hebben voor Frankfurt, Parijs, Madrid en Londen. Dit is geen lokaal conflict, maar een proefproces. Als Nederland durft te krimpen, kunnen andere landen volgen. En precies dat scenario jaagt de sector angst aan. Niet het klimaat, niet de leefomgeving, niet de gezondheid van omwonenden – maar het precedent.
Het patroon is herkenbaar. Taxichauffeurs vechten tegen Uber. Boeren tegen krimp van de veestapel. Media tegen AI. De luchtvaart tegen krimp van Schiphol. Het zijn allemaal achterhoedegevechten van sectoren die weten dat hun businessmodel niet toekomstbestendig is, maar weigeren dat te accepteren. In plaats van zich aan te passen, wordt het rechtssysteem ingezet om verandering te blokkeren. Hoeveel geld het ook kost. Hoe groot de maatschappelijke schade ook is.
Het grote probleem is niet dat bedrijven hun belangen verdedigen. Dat is voorspelbaar. Het probleem is dat we deze strijd nog steeds framen als een debat tussen gelijkwaardige partijen. Alsof “economische belangen” en “klimaat” twee meningen zijn die je netjes tegen elkaar kunt afwegen. Dat stadium zijn we al lang voorbij. Dit is geen meningsverschil meer, dit is een botsing tussen fysieke grenzen en financiële illusies.
Bedrijven die zich duurzaam noemen maar tegelijk procederen tegen milieumaatregelen bedrijven geen groene innovatie, maar groene propaganda. Duurzaamheid als marketinginstrument, niet als moreel kompas. De campagne #ZetDeKnopOm blijkt vooral bedoeld voor burgers, niet voor multinationals. De gewone consument moet minderen, terwijl het grootkapitaal zijn privileges juridisch dichttimmert.
De luchtvaart vecht hier niet voor vrijheid, bereikbaarheid of internationale verbondenheid. Ze vecht voor omzet. Voor dividend. Voor het recht om te blijven doen alsof oneindige groei mogelijk is op een eindige planeet. En zolang rechters, politici en aandeelhouders die illusie blijven faciliteren, is #ZetDeKnopOm niets meer dan een slogan. Het echte knopje dat om moet, zit niet in onze meterkast, maar in het economische systeem dat winst nog altijd boven leefbaarheid plaatst.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten