De campagne van JA21 loopt, zacht uitgedrukt, niet zoals gehoopt. Waar Caroline van der Plas met haar ene zetel permanent aanschuift bij talkshows en zichzelf succesvol heeft gepositioneerd als de stem van “de gewone boer”, lijken Annabel Nanninga en Joost Eerdmans vooral onzichtbaar. Zelfs in de gebruikelijke extreemrechtse biotoop – Vandaag Inside – zijn ze niet welkom. Dat Nanninga volgens berichten zelf naar Hilversum is gereden om Johan Derksen te overtuigen, en daar nul op het rekest kreeg, zegt alles: zelfs de vaste hofleverancier van populistisch entertainment ziet blijkbaar weinig commerciële of ideologische waarde in deze zoveelste PVV-afsplitsing.
JA21 had dus dringend een stunt nodig. Die kwam er met de zogenoemde Rwanda-motie. Een motie die de regering oproept samen met Denemarken te onderzoeken of asielzoekers hun procedure in Rwanda kunnen “afwachten”. Een formulering die klinkt als beleid, maar in werkelijkheid neerkomt op het dumpen van ongewenste mensen in een ver land, buiten zicht van het Nederlandse electoraat. Het is dezelfde truc die de Britse Conservatieven eerder probeerden en die Denemarken inmiddels alweer heeft laten vallen.
Dat het slechts om een motie gaat, maakt het niet minder veelzeggend. Moties zijn politieke signaalborden. Ze laten zien welke richting een partij op wil, welk wereldbeeld zij normaal wil maken. En het signaal van JA21 is helder: mensenrechten zijn onderhandelbaar, zolang het electoraal iets oplevert. Dat VVD en CDA uit angst voor extreemrechts vóór stemden, maakt het alleen maar zorgwekkender. Niet omdat zij plots ideologisch zijn omgeslagen, maar omdat zij laten zien dat morele grenzen verdwijnen zodra de peilingen dalen.
De Rwanda-deal wordt verkocht als “streng maar rechtvaardig”. In werkelijkheid is het een moreel en praktisch failliet plan. Het idee dat asielprocedures in Rwanda humaan, eerlijk en efficiënt zouden verlopen is pure fictie. In de praktijk betekent het tentenkampen, uitzichtloosheid, gebrek aan juridische bijstand en een overheid die vluchtelingen als handelswaar beschouwt. Niet als mensen, maar als verdienmodel. Want Rwanda kijkt inderdaad likkebaardend toe: westerse landen hebben een nieuwe markt ontdekt, met een prijskaartje van grofweg 150 miljoen euro per jaar per land.
Daarmee creëren we bovendien precies het probleem dat we zeggen te willen voorkomen: afhankelijkheid. Wie zijn migratiebeleid uitbesteedt, maakt zichzelf chantabel. Zodra Rwanda doorheeft dat Europa politiek gegijzeld is door migratieangst, kan het de prijs opvoeren. Meer geld, meer concessies, minder kritiek op mensenrechten. Precies zoals Erdogan dat al jaren doet met de Turkije-deal. De Europese Unie durft Turkije nauwelijks nog aan te spreken op corruptie, repressie of buitenlandse politiek, uit angst dat “de poorten” opengaan.
Het ironische is dat de Rwanda-deal tot nu toe vooral symbolisch blijkt. Er is nog geen enkele vluchteling vanuit het VK of Denemarken daadwerkelijk in Rwanda beland. De Hope Hotels staan leeg, juridische bezwaren stapelen zich op, en Denemarken heeft de stekker er inmiddels uit getrokken. Het plan werkt niet, maar blijft politiek aantrekkelijk omdat het de illusie wekt van controle.
En precies daar zit de kern. De Rwanda-motie is geen oplossing voor migratie, maar een marketingcampagne voor angst. Het is beleid als spektakel, bedoeld om te laten zien dat men “hard” durft te zijn. Dat JA21 hiermee denkt relevant te worden, zegt vooral iets over de leegte van hun politieke project. Zonder inhoud, zonder visie, zonder zichtbaarheid rest alleen het kopiëren van het hardste geluid op rechts.
Wat overblijft is een partij die moreel radicaliseert om media-aandacht te krijgen, in de hoop dat kiezers vergeten dat er nog geen enkel concreet probleem is opgelost. Niet de woningnood, niet de integratie, niet de asielprocedures zelf. Alleen het mensbeeld is verder verhard. En dat is misschien nog wel de meest duurzame schade die dit soort moties aanricht. Want wie eenmaal accepteert dat je mensen kunt “uitbesteden”, accepteert uiteindelijk alles.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten