De overname van RTL Nederland door het Belgische DPG Media voor 1,1 miljard euro is op het eerste gezicht gewoon een zakelijke deal. Twee mediabedrijven, een hoop geld, wat zenders die van eigenaar wisselen. Maar wie iets verder kijkt ziet geen marktlogica, maar een structurele verschuiving in de macht over het Nederlandse medialandschap. Een verschuiving die gevaarlijker is dan ze lijkt, juist omdat ze zich zo geruisloos voltrekt.
Met de aankoop van RTL4, RTL5, RTL7, RTL8, BuienRadar en Videoland haalt DPG in één klap een enorm stuk van de Nederlandse commerciële televisie binnen. Daarmee blijven er feitelijk nog maar twee grote spelers over: DPG en Talpa. Twee mediaconcerns die samen het grootste deel van kranten, tijdschriften, radio, televisie en online nieuwsplatforms in handen hebben. Dat is geen gezonde mediamarkt meer, dat is een duopolie. En duopolies zijn funest voor pluriformiteit, journalistieke onafhankelijkheid en democratische controle.
De ironie wil dat het juist DPG was dat eerder bij de mededingingsautoriteit protesteerde tegen de overname van RTL door Talpa. Toen heette het dat De Mol te machtig zou worden. Nu doet DPG precies hetzelfde, maar dan met Belgische handtekening. Het verschil? DPG had nog geen televisiezenders in Nederland, dus mocht het wel. Juridisch klopt dat misschien. Democratisch is het een gotspe.
En daarmee is het verhaal nog niet eens compleet. Want wie denkt dat dit het eindpunt is, vergist zich. De echte prooi ligt nog op tafel: de NPO.
Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog stevent Nederland af op een kabinet waarin extreemrechts een dominante rol speelt. De PVV wil al jaren de NPO opheffen. Forum voor Democratie wil de publieke omroep “saneren”, wat in de praktijk betekent: ideologisch zuiveren. BBB en NSC klagen voortdurend dat de NPO “te links” is. En de VVD ziet de publieke sector sowieso liever als handelswaar dan als democratische infrastructuur. Alle politieke ingrediënten zijn aanwezig voor een historische stap: de ontmanteling en privatisering van de publieke omroep.
Daar komt een financieel argument bij dat politiek uiterst bruikbaar is. De staatskas is leeg, zeggen ze. Door jarenlange belastingcadeaus aan multinationals en superrijken – precies de achterban van partijen als VVD – moet er worden bezuinigd. En wat verkoop je dan als eerste? Bezittingen. Publieke eigendommen. De NPO.
En wie staat er klaar met de portemonnee? John de Mol. Dezelfde John de Mol die met Talpa al heeft laten zien welk geluid hij probleemloos faciliteert. Die Johan Derksen, Wilfred Genee en René van der Gijp binnenhaalde als dagelijkse politieke entertainmentmachine. Die opiniemakers als Gerard Joling en Angela de Jong ruim baan geeft. Miljonairs die worden betaald door een miljardair, met een duidelijk ideologisch profiel: rechts, nationalistisch, anti-“woke”, anti-publiek.
Als de NPO wordt verkocht aan Talpa ontstaat een medialandschap waarin letterlijk twee bedrijven bepalen wat Nederland ziet, hoort en leest. DPG en Talpa. Beide commercieel. Beide ideologisch niet neutraal. Beide met sterke belangen bij het bestaande economische en politieke machtssysteem. Dat is geen vrije pers meer, dat is geconcentreerde macht.
Het wordt nog cynischer wann
eer je bedenkt dat dezelfde partijen die nu klagen over een “linkse NPO” jarenlang probleemloos meewerkten aan een publieke omroep die steeds rechtser werd. Toen BNNVARA zich terugtrok uit Op1, vroegen commentatoren zich hardop af of de NPO niet te veel naar rechts was opgeschoven. Kort daarna won extreemrechts de verkiezingen met overmacht. Media vormen geen kiezers in één dag, maar ze verschuiven wel degelijk het denkraam waarbinnen politiek plaatsvindt.
En dat is precies waar dit over gaat. Niet over België, niet over RTL, niet eens over John de Mol. Het gaat over wie de werkelijkheid mag definiëren. Wie bepaalt welk verhaal dominant is. Welke stemmen structureel worden gehoord en welke verdwijnen.
Een land met twee mediabedrijven en een extreemrechts kabinet is geen democratie meer, maar een geregisseerde publieke ruimte. Waar “meningen” worden verkocht als nieuws. Waar kritiek wordt weggezet als activisme. Waar journalisten vervangen worden door opiniemakers en entertainment.
De overname van RTL door DPG is geen losstaand incident. Het is een schaakzet in een groter spel. En de volgende zet ligt al klaar: de NPO.
Niet omdat dat economisch logisch is.
Maar omdat het politiek perfect past in het langzaam, maar doelbewust afbreken van de democratische infrastructuur.
Stap voor stap. Zonder revolutie. Zonder tanks.
Gewoon met contracten, deals en aandeelhouders.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten