Peking laat zien wat verdeeldheid het Westen kost

Het bezoek van Vladimir Poetin aan China afgelopen week, in aanwezigheid van onder andere Kim Jong Un, leek op papier een herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië. In werkelijkheid was het een manifestatie van een nieuwe wereldorde. Tijdens de militaire parade in Peking werd niet alleen stilgestaan bij het verleden, maar vooral een boodschap voor de toekomst afgegeven: autoritaire staten tonen zich eensgezind, gewapend en bereid om internationaal hun invloed uit te breiden. Daarmee werd zichtbaar wat het Westen al langer vreest: de eigen interne verdeeldheid vormt de grootste kracht van de tegenstander.

China liet tijdens de parade een wapenarsenaal zien dat ver uitstijgt boven de noden van nationale verdediging. Dat onderstreept wat Peking al jaren duidelijk maakt: de ambities reiken verder dan de eigen landsgrenzen. Rusland bevestigde die realiteit al met de invasie van Oekraïne, Noord-Korea door zijn voortdurende nucleaire dreigementen. Het gezamenlijk optreden in Peking moet worden gelezen als meer dan symboliek: het is een signaal dat een autoritair blok zich aandient, terwijl het Westen worstelt met interne zwakte.

Die zwakte is niet alleen een kwestie van minder Amerikaans leiderschap. Europa en de Verenigde Staten worden tegelijk ondermijnd door interne polarisatie. Extreemrechtse partijen winnen in veel landen terrein met het argument dat nationale problemen eerst moeten worden opgelost voordat men zich met geopolitieke kwesties bemoeit. Dat klinkt aantrekkelijk voor wie zich zorgen maakt over migratie of koopkracht, maar het leidt tot een blik naar binnen op een moment dat de dreiging juist van buiten komt.

Erger nog: gevestigde politieke partijen nemen steeds vaker de retoriek van extreemrechts over in hun eigen partijprogramma’s. Waar zij vroeger een dam vormden tegen radicale geluiden, omarmen zij nu hun standpunten over migratie, nationale identiteit of euroscepsis om electoraal terrein te winnen. In landen als Nederland en Italië leidt dit zelfs tot regeringsdeelname van extreemrechtse partijen, samenwerkingen die steevast eindigen in chaos en bestuurlijke verlamming. Het is precies dit scenario dat in Moskou, Peking en Pyongyang met instemming wordt bekeken: een Westen dat zichzelf verzwakt, heeft minder capaciteit om gezamenlijk weerstand te bieden.

Die ontwikkeling is geen toeval. Moskou, en in toenemende mate ook Peking, hebben de afgelopen decennia doelbewust geïnvesteerd in het versterken van die interne verdeeldheid. Via desinformatiecampagnes en steun aan antidemocratische partijen proberen zij Westerse samenlevingen uit elkaar te spelen. Met succes. Het effect is duidelijk: hoe meer Europa en Amerika verzanden in binnenlandse conflicten en politieke chaos, hoe gemakkelijker het autoritaire trio zijn geopolitieke ambities kan najagen.

De parade in Peking maakt zichtbaar wat er op het spel staat. Terwijl Westerse democratieën zich in toenemende mate laten gijzelen door partijen die de fundamenten van die democratie zelf ondergraven – en door gevestigde partijen die hun ideeën normaliseren – tonen Xi, Poetin en Kim zich als een blok. Hun boodschap: verdeeldheid in het Westen is voor ons een kans.

Voor het Westen ligt de oplossing voor de hand, maar ze is politiek moeilijk. Meer samenwerking is noodzakelijk, niet alleen binnen de NAVO maar ook in de Europese Unie, waar verdeeldheid structureel is geworden. Daarnaast moet er een volwassen debat worden gevoerd over de omgang met partijen die antidemocratische ideeën propageren. Duitsland zet met de discussie over een verbod van de AfD een stap die elders tot nu toe ondenkbaar was, maar de vraag is of dat taboe houdbaar blijft wanneer de externe dreiging toeneemt.

De herdenking in Peking toonde dus niet alleen wapens en vlaggen, maar ook een spiegel. Ze liet zien dat autoritaire staten klaar zijn om samen te werken en macht te projecteren. Het Westen, gevangen in zijn eigen verdeeldheid en in de illusie dat electorale meewind belangrijker is dan stabiliteit, moet zich afvragen of het datzelfde vermogen nog bezit. Want wie naar binnen blijft kijken, laat de wereld buiten onherroepelijk over aan anderen.

 

Het zal allemaal wel los lopen met die Derde Wereldoorlog

De Derde Wereldoorlog komt eraan. Tenminste, als we hoogleraar Korea Studies Remco Breuker mogen geloven. Breuker (“Pauw”, 13 april 2017) wijst erop dat Noord Korea sterker is dan het Westen tot nu toe aannam en dat zowel de Noord Koreaanse dictator Kim Jung Un als de Amerikaanse dictator… sorry… president Donald Turmp zeer instabiele factoren zijn. Trump is bang dat Noord Korea een raket kan ontwikkelen waar een kernkop op kan worden geschroefd, waarmee het makkelijk de kust van Californië kan bereiken. Dat zou miljoenen doden aan de Amerikaanse westkust betekenen en het begin van een langdurige oorlog. Anders dan dat kan Noord Korea ook een raket maken die de miljoenenstad Seoul kan bereiken. Ook daar kan een kernkop op worden geschroefd, wat 20 – 25 miljoen doden zou betekenen.

Breuker vindt dat de wereldgemeenschap te lang heeft weggekeken. Noord Korea is te lang voor een afvallig sullig land gezien waar we graag naar toe gingen om aapjes te kijken. Anders dan de media schrijven is Noord Korea niet zo gesloten. Je kunt – weliswaar onder strenge begeleiding – een visum krijgen voor Noord Korea en toeristische attracties bekijken. Er is zelfs een mogelijkheid om te gaan skiën in Noord Korea. Het regime heeft de deur een klein beetje open gezet omdat het de dollars die de toeristen meebrengen broodnodig heeft. En daar gaat Breuker de fout in.

Op zich heeft Breuker wel een punt als hij zegt dat Noord Korea sterker is dan het Westen tot nu toe heeft aangenomen. Het Westen heeft inderdaad te lang weggekeken. Maar daar houdt zijn gelijk ongeveer wel op. Want ondanks ferme uitspraken van Donald Trump zullen de Verenigde Staten geen oorlog met Noord Korea beginnen. Ten eerste zijn de Amerikanen doodmoe van de oorlogen in Irak en Afghanistan, die niet alleen tientallen Amerikaanse levens heeft gekost maar ook miljarden aan Amerikaans belastinggeld. De Verenigde Staten hebben simpelweg het geld niet om opnieuw ten strijde te trekken en bovendien ontbreekt de binnenlandse steun voor een nieuwe oorlog. Trump is nou juist gekozen omdat alle voorgaande Amerikaanse presidenten meer aandacht hadden voor het buitenland dan voor de binnenlandse problemen.

Zouden de Verenigde Staten alsnog ten strijde willen trekken dan zouden Japan en Zuid Korea aan de kant van de Verenigde Staten worden meegezogen in de strijd. Onvrijwillig. Aan de andere kant van de grens staan Chinese en Russische troepen om de Noord Koreanen bij te staan. Het zou het uitbreken van de Derde Wereldoorlog betekenen en een Derde Wereldoorlog betekent zo goed als zeker het einde van de menselijke beschaving zoals we die nu kennen. Het zou tientallen, zo niet honderden miljoenen doden betekenen en dat alleen maar om Amerikaanse belangen te beschermen. En dan verzwijgen we de economische gevolgen die eventueel wapengekletter teweeg zal gaan brengen. De hele wereldhandel zou tot stilstand komen.

Tot slot: Donald Trump staat bekend om zijn ferme taal en woede uitbarstingen maar als het erop neer komt geeft ‘ie niet thuis. Letterlijk, want sinds zijn aanstelling tot president van de Verenigde Staten op 21 januari heeft hij in iets minder dan 3 maanden al achttien (18) keer zijn privé golfcourse in Florida bezocht. Dat betekent dus dat de Air Force One met gevolg vanuit de militaire luchtmachtbasis Andrews bij Washington naar Florida vliegt omdat de president even een balletje wil slaan.

Het zal dus allemaal wel los lopen met die Derde Wereldoorlog. Die Remco Breuker kan weer achter zijn PlayStation plaatsnemen. Als hoogleraar is hij in ieder geval ongeschikt.