Het failliet van de VVD: Als de minister van Defensie liever grensrechter speelt

De wereld staat op springen. Aan de oostgrens van Europa klinkt het angstaanjagende gebrul van een agressieve Russische beertactiek, de Amerikanen trekken zich in rap tempo terug achter hun eigen oceanen, en op ons eigen continent roken de puinhopen van klimaatverandering en geopolitieke spanningen. Voor honderden miljarden euro’s moeten we investeerders, materieel, gevechtsvliegtuigen en munitie inschakelen om onze veiligheid te waarborgen. En wat doet onze kersverse minister van Defensie, Dilan Yesilgöz? Die zit in elke Hilversumse studio waar ze maar kan te orakelen dat ze "dag en nacht bezig is met asiel".

In Goedenavond Nederland van dinsdag 11 augustus 2026 sprak Yesilgöz zonder te blikken of te blozen het vonnis uit over haar eigen functioneren. Want wie dag en nacht bezig is met een portefeuille die niet de hare is, laat het eigenlijke werk – de defensie van onze rechtsstaat en onze veiligheid – simpelweg op de plank liggen.

Het is een wrange paradox dat juist Yesilgöz, zelf ooit als kind van een Koerdische vluchteling naar Nederland gekomen, vandaag de dag geen enkele grens meer lijkt te kennen wanneer het op het bashen van asielzoekers aankomt. Vorige week nog verspreidde ze aantoonbare desinformatie via X (voormalig Twitter) over een vermeende migratiecrisis in Ceuta; een enclave die niet eens tot de Schengenzone behoort. Of ze wist dat niet (bedroevend voor een partijleider) óf ze bedonderde welbewust de boel omdat bij de VVD alles geoorloofd is zodra het over migratie gaat.

Wanneer de kritiek aanzwelt, verschuilt ze zich achter een zwak narratief: “Ik zeg dit als vicepremier en partijleider.” Een schandelijke miskenning van ons staatsrecht. Het kabinet behoort met één mond te spreken. Een vicepremier is slechts een vervanger voor als de premier verhinderd is, geen vrijbrief om buiten je eigen boekje te gaan en constant amok te maken in de media.

Ondertussen kijkt premier Rob Jetten gelaten toe. Jetten mag het land vertegenwoordigen, lintjes doorknippen in Eindhoven, handen schudden in de Antwerpse haven en meedansen tijdens de Pride, maar het leiderschap over zijn eigen ploeg ontbreekt. Net zoals Dick Schoof eerder de grip verloor op de flanken, laat Jetten toe dat de VVD-kikkers aan de lopende band uit de kruiwagen springen.

De grote vraag is: waarom houdt een minister van Defensie zich dag en nacht bezig met asiel? Zeker nu de felbegeerde asielnoodmaatregelwetten én het Europese Migratiepact al zijn aangenomen. Wetten die door mensrechtenorganisaties terecht zijn bekritiseerd vanwege het mensonterende karakter en het devalueren van het recht op opvang. De VVD heeft haar inhumane doelen op papier immers al bereikt.

Het antwoord is even simpel als cynisch: zonder de stroom van
asielpaniek blijkt de VVD een volstrekt lege huls.

Als het niet over migratie gaat, heeft de partij geen verhaal meer. De economie stokt, de kloof tussen arm en rijk groeit, de energietransitie vraagt om visie en de wereldvrede staat op het spel. Maar over al die thema's blijft het ijzig stil aan de VVD-zijde. Asiel is het enige electorale stoom-en-kokend-water-mechanisme dat de partij nog heeft. De alarmbellen moeten blijven loeien, de praattafels moeten gevuld blijven met VVD’ers die claxonneren over een crisis die ze nota bene zelf in stand houden en beheren.

Analisten zien de bui al hangen. De frictie binnen de coalitie neemt toe; het CDA – dat met Van den Brink de feitelijke en 'onzichtbare' asielminister levert – wordt buitenspel gezet, en D66 ziet haar premier degraderen tot figurant. Alles wijst erop dat de VVD voorsorteert op een zoveelste kabinetscrisis. Zodra de begrotingsonderhandelingen klappen, kan de VVD immers weer de armen openen voor extreemrechts: een coalitie met de PVV, FvD, BBB, JA21 en SGP. Een rechtse krachtenbundeling die op klimaat, sociale gelijkheid en geopolitiek geen enkel idee heeft, maar verenigd is in één enkele obsessie.

Dilan Yesilgöz is officieel minister van Defensie, zoals Rob Jetten officieel de premier is. Het zijn titels op papier, maar de realiteit in Den Haag bewijst helaas dagelijks het tegendeel.

De asielmachine draait overuren terwijl Nederland langzaam armer wordt

 Afgelopen week verscheen opnieuw een rapport van het Centraal Planbureau waaruit blijkt dat de ongelijkheid in Nederland verder toeneemt. Opnieuw bleek dat vermogens steeds schever verdeeld raken, dat rijkdom zichzelf versterkt en dat de kansenongelijkheid groeit. Wie veel bezit, krijgt er vrijwel automatisch meer bij. Wie weinig heeft, ziet de kosten van het dagelijks leven sneller stijgen dan het inkomen kan bijhouden. Het zijn geen incidenten meer, maar structurele ontwikkelingen die de fundamenten van de samenleving aantasten. Maar Nederland had het liever over asiel.

Dat is inmiddels het patroon. Terwijl boodschappen onbetaalbaar worden, jonge stellen geen woning meer kunnen kopen en steeds meer Nederlanders iedere maand moeten puzzelen om rond te komen, blijft het publieke debat gevangen in een eindeloze herhaling van dezelfde culturele en migratievraagstukken. Demonstraties tegen azc’s halen moeiteloos alle talkshows, terwijl een rapport over groeiende economische ongelijkheid nauwelijks een voetnoot waard lijkt.

Dat is geen toeval. Het is het resultaat van een politieke keuze. Nederland telt inmiddels acht partijen die zichzelf profileren als hard op asiel. Acht partijen die dagelijks verklaren dat migratie hét grote probleem van Nederland is. Acht partijen die sinds 2017, in wisselende samenstellingen, beschikken over een comfortabele meerderheid in zowel de Eerste als de Tweede Kamer. Wie werkelijk gelooft dat asiel de allesoverheersende crisis van Nederland is, zou verwachten dat er na bijna tien jaar politieke dominantie ten minste een samenhangend beleid zou liggen.

Maar dat is er niet. In plaats daarvan zien we ruzies, afsplitsingen, ingestorte coalities en zelfs partijen die tegen hun eigen wetsvoorstellen stemmen. Niet omdat oplossingen onmogelijk zijn, maar omdat het onderwerp politiek veel te waardevol is geworden om echt op te lossen. Asiel is geen dossier meer; het is een verdienmodel. Zolang de crisis blijft bestaan, blijft ze bruikbaar voor campagnes, talkshows en verkiezingsretoriek.

Ondertussen blijft de echte crisis grotendeels buiten beeld. Want buiten de televisiestudio’s groeit de ongelijkheid in een tempo dat jarenlang ondenkbaar leek in Nederland. De kosten van levensonderhoud zijn voor veel huishoudens explosief gestegen. Een week boodschappen is voor steeds meer gezinnen een financiële aanslag geworden. Jongeren stellen hun kinderwens uit omdat wonen, energie, kinderopvang en dagelijkse kosten simpelweg te duur zijn geworden. De middenklasse brokkelt langzaam af terwijl bezitters van vermogen hun rijkdom vrijwel onaangetast zien doorgroeien.

Zelfs het CPB zegt inmiddels openlijk wat jarenlang werd ontkend: het Nederlandse belastingstelsel versterkt die ongelijkheid. Vermogen wordt relatief mild belast, fiscale constructies beschermen de hoogste inkomens en rijkdom genereert vanzelf nieuwe rijkdom. Geld maakt geld, terwijl arbeid steeds zwaarder wordt belast.

Dat is geen natuurverschijnsel. Het is beleid. Vooral de VVD heeft die koers de afgelopen zestien jaar vormgegeven. Ironisch genoeg blijft diezelfde partij ondertussen praten over een “Haagse herverdelingsmachine” alsof Nederland gebukt gaat onder overdreven nivellering. De werkelijkheid is precies andersom. Als er één machine permanent draait in Den Haag, dan is het de machine die vermogen beschermt, belastingvoordelen doorsluist naar de bovenlaag en economische ongelijkheid verder verdiept.

En terwijl die economische scheefgroei toeneemt, blijft een groot deel van de media meebewegen in dezelfde politieke tunnelvisie. Dagelijkse talkshows nodigen steevast dezelfde politici uit om opnieuw over asiel te praten, terwijl fundamentele economische problemen amper worden uitgediept. De groeiende kloof tussen arm en rijk krijgt zelden de urgentie die ze verdient. Alsof een samenleving waarin steeds meer mensen financieel verdrinken minder gevaarlijk is dan een paar honderd extra asielzoekers.

Dat voortdurende afleidingsspel heeft gevolgen. Want hoe meer tijd en politieke energie naar culturele paniek gaat, hoe minder aandacht er overblijft voor bestaanszekerheid, volkshuisvesting, zorg en kansenongelijkheid. Extreemrechts presenteert zich graag als stem van “de gewone Nederlander”, maar wanneer het gaat over betaalbare woningen, hogere lonen of eerlijke vermogensbelasting, blijft het opvallend stil.

Dat is ook logisch. Het aanpakken van ongelijkheid vraagt keuzes die botsen met de belangen van vermogenden, aandeelhouders en grote bedrijven. Veel eenvoudiger is het om de woede van kiezers te richten op migranten, linkse partijen of “de elite”, terwijl ondertussen precies die economische elite buiten schot blijft.

De tragiek is dat steeds meer Nederlanders dat spel beginnen te betalen met hun toekomst. Niet omdat Nederland arm is geworden, maar omdat rijkdom steeds ongelijker wordt verdeeld. De vraag is allang niet meer óf de ongelijkheid groeit. De vraag is hoeveel ongelijkheid Nederland nog accepteert voordat de sociale samenhang definitief breekt.

En zolang het publieke debat volledig opgeslokt blijft door de asielmachine, hoeft niemand in Den Haag die vraag echt te beantwoorden.

De VVD spaart voor de toekomst

 Nauwelijks waren de asielwetten gesneuveld in de Eerste Kamer of het bekende riedeltje begon: het lag aan D66. Niet een beetje, maar volledig. Alsof de rest van de politieke werkelijkheid er niet toe deed. Kort daarna zat de halve VVD alweer in de vaderlandse talkshows en radioprogramma’s om het verhaal erin te rammen dat deze blunder toch echt niet aan de VVD zelf lag. Strak geregisseerd. Zonder ruis. Zonder tegenspraak.

Die tegenspraak kwam er ook niet. Geen enkele journalist die de vuurspuwende meedogenloze VVD'ers de simpele vraag stelde hoe het toch mogelijk is dat de PVV tegen haar eigen voorstel stemde. Als de PVV gewoon had meegestemd dan was de steun van D66 helemaal niet nodig geweest. Zo ingewikkeld is het niet. Maar die vraag bleef uit. In plaats daarvan kreeg een hele batterij woeste VVD’ers die door de campagneleiding uit de kast waren getrokken alle ruimte om D66 als hoofdschuldige aan te wijzen.

Dat is geen slordigheid. Dat is gewoon hoe dit spel werkt. De VVD moet de aandacht weghouden van haar eigen blunders en een coalitie die vanaf dag één op drijfzand stond. Dilan Yeşilgöz gokte erop dat de PVV altijd zou leveren als het om asiel ging. Dat bleek een misrekening die de hele wereld zag aankomen. Behalve de VVD zelf. En dus gebeurt wat altijd gebeurt: er wordt een zondebok gezocht voor hun eigen falen. En die werd gevonden in D66.

Opvallend is wie er door die batterij VVD'ers níet werd aangepakt. De PVV blijft buiten schot. Geen toeval. Wie die extreemrechtse beweging nu frontaal aanvalt, maakt een volgende samenwerking lastiger. En laten we eerlijk zijn: een hernieuwde samenwerking met de PVV ligt bij de VVD gewoon nog op tafel. Wat er ook wordt geroepen door die batterij VVD’ers.

Het asieldossier is voor extreemrechts al jaren geen dossier meer, maar een ordinair verdienmodel. Problemen worden opgeblazen, oplossingen versimpeld en zodra er geleverd moet worden haakt extreemrechts af. Dat zagen we eerder tijdens Wilders I en dat zien we nu weer. De PVV heeft er geen enkel belang bij om het asielverhaal op te lossen. Geen enkel. Zonder probleem geen verhaal. En de VVD? Die speelt het spel mee. Omdat het werkt.

Wat je overhoudt is een politieke werkelijkheid waarin beeldvorming belangrijker is dan beleid. Waarin het slopen van een coalitiegenoot makkelijker is dan het oplossen van een probleem. Waarin talkshows op radio en tv zo VVD gezind zijn dat ze niet veel meer zijn dan een doorgeefluik.

Deze aanval op D66 is dus geen incident. Het is een rookgordijn. Handig om een mislukking achter te verstoppen en tegelijk de deur open te houden naar de volgende samenwerking met de PVV. Want die komt er gewoon. Nieuwe verkiezingen, hetzelfde onderwerp. Asiel als vaste prik. De VVD die weer stoer doet. De PVV die weer kan scoren zonder iets te hoeven leveren. En D66 dat het weer mag uitleggen. Als ze daar al de kans voor krijgen, want na de volgende verkiezingen is D66 hetzelfde lot beschoren als NSC: D66 gaat roemloos ten onder.

De VVD spaart voor de toekomst. Alleen niet voor oplossingen. Voor de volgende samenwerking met extreemrechts.